შენგენის 90/180 წესი — მთავარი წესია, რომელიც განსაზღვრავს, რამდენ ხანს შეგიძლია ლეგალურად დარჩე შენგენის ზონაში. მისი არსი მარტივია: ნებისმიერი 180 დღის ფანჯარაში შენგენში მხოლოდ 90 დღე შეგიძლია გაატარო. ქართველ მოგზაურს ეს წესი პირდაპირ ეხება — დღეების არასწორად დათვლა ვადის გადაცილებად შეიძლება იქცეს. გავარკვიოთ, როგორ ითვლება ეს დღეები და როგორ დავგეგმოთ მგზავრობა შეცდომის გარეშე.
რას ნიშნავს 90/180 წესი
ქართველ მოქალაქეებს ბიომეტრიული პასპორტით შენგენის ზონაში უვიზოდ მგზავრობა შეუძლიათ, თუმცა მხოლოდ მოკლევადიანი ვიზიტისთვის — 180 დღის განმავლობაში სულ 90 დღემდე. იგივე 90/180 ლიმიტი ვრცელდება მათზეც, ვინც C ტიპის მოკლევადიან შენგენის ვიზას იღებს.
მთავარი გასააზრებელი ისაა, რომ 90 დღე ეთვლება მთელ შენგენის ზონას ერთად — და არა თითო ქვეყანას ცალკე. პარიზში გატარებული 30 დღე და ბერლინში გატარებული 30 დღე ერთად 60 დღედ ითვლება.
როგორ ითვლება დღეები
180-დღიანი ფანჯარა „მცოცავია" (rolling) — ის ფიქსირებული კალენდარული ნახევარი წელი არ არის. ნებისმიერ დღეს რომ შეამოწმო, უკან ითვლი ბოლო 180 დღეს და თვლი, ამ პერიოდში შენგენში რამდენი დღე იყავი. შესვლისა და გასვლის დღე ორივე ითვლება სრულ დღედ.
მაგალითი: თუ აპრილში 45 დღე გაატარე ევროპაში და ივნისში კიდევ გინდა წახვიდე, ჯერ უნდა შეამოწმო, ბოლო 180 დღეში სულ რამდენი დღე დაგროვდა — 90-ს არ უნდა აღემატებოდეს.
ევროკომისიას აქვს უფასო ოფიციალური კალკულატორი (Schengen short-stay calculator), რომელიც დღეებს ავტომატურად ითვლის. გრძელი ან ხშირი მგზავრობის წინ აუცილებლად გადაამოწმე.
ვადის გადაცილების შედეგები
90 დღის გადაცილება (overstay) სერიოზული დარღვევაა და შედეგები რეალურია:
- ფულადი ჯარიმა გასვლისას — ქვეყნის მიხედვით განსხვავდება
- შენგენში შესვლის აკრძალვა მომავალში — ხანდახან წლების ვადით
- პრობლემები მომდევნო ვიზის ან უვიზო შესვლის დროს
- დეპორტაცია მძიმე შემთხვევებში
როგორ დავგეგმო სწორად
- აწარმოე შესვლა-გასვლის ზუსტი ჩანაწერი — პასპორტის ბეჭდები შეინახე
- გრძელი მგზავრობის წინ გამოიყენე ოფიციალური 90/180 კალკულატორი
- თუ 90 დღეზე მეტი გჭირდება, საჭიროა ეროვნული (D ტიპის) ვიზა — იხ. შენგენის ვიზა 2026
- გაითვალისწინე ETIAS 2026 — ახალი ნებართვა, რომელიც უვიზო შესვლას დაემატება
ბულგარეთი და რუმინეთი 2026 წლისთვის შენგენის სრული წევრები არიან — მათში გატარებული დღეებიც 90/180 ლიმიტში ითვლება. დაგეგმვისას ეს გაითვალისწინე.
პრაქტიკული რჩევები
90/180 წესი მხოლოდ შენგენის ზონას ეხება — შენგენის გარეთ ქვეყნები (მაგ. ბრიტანეთი, ირლანდია) თავის წესებს მიჰყვება. სად შეგიძლია უვიზოდ წასვლა, იხ. ქართული პასპორტი 2026: ვიზის გარეშე.
ფრენის თარიღების დაგეგმვა და ფასების შედარება შეგიძლია Travel365-ის ფასების კალენდარზე.
თუ ევროპაში დიდხანს გინდა დარჩენა, დღეების „გადატვირთვა" შესაძლებელია შენგენის გარეთ გასვლით — მაგ. სტამბოლში ან ლონდონში გატარებული დღეები შენგენის 90-ში არ ითვლება.
ტეგები
